Таулар және климаттың өзгеруі: осалдықтан тұрақты дамуға дейін
Өңірлік экологиялық саммит аясында «Таулар және климаттың өзгеруі: осалдықтан тұрақты дамуға дейін» атты панельдік сессия өтті. ҚырғызРеспубликасының тиісті мекемелері ұйымдастырған іс-шараға Орталық Азия елдерінің қоршаған ортаны қорғау министрлері, БҰҰ-ның жоғары лауазымдытұлғалары және Дүниежүзілік банктің жетекші сарапшылары маңыздымәселені: әлем халқының жартысынан көбін тұщы сумен қамтамасыз ететінтау экожүйелерін қалай қорғау керектігін талқылау үшін жиналды.
Таулы аймақтар планета халқының 50%-дан астамын тұщы суменқамтамасыз етеді, экожүйелер мен азық-түлік қауіпсіздігін сақтаудамаңызды рөл атқарады. Дегенмен, олар климаттың өзгеруінің әсеріне ең осалболып қала береді және халықаралық климаттық күн тәртібіндеқаржыландырудың айтарлықтай тапшылығын сезінеді.
Іс-шараның мақсаты - климаттың өзгеруі жағдайында таулыаймақтарды дамытуға кешенді тәсілді ілгерілету. Қатысушылар тау мәселелеріне саяси назарды арттыру, бейімделу шешімдері мен тұрақты даму тетіктерін ілгерілету және халықаралық серіктестікті кеңейту жолдарынталқылады.
Таулар әлем жерінің 27%-ын алып жатқанына және жаһандық азық-түлік қауіпсіздігінде маңызды рөл атқаратынына қарамастан, олар климаттықсоққыларға әсіресе осал болып қала береді және жаһандық экологиялықбағдарламалармен үнемі қаржыландырылмайды.
Сессияға қатысушылар мұздықтардың еруінің жеделдеуі, топырақтыңдеградациясы және аймақтағы жиі кездесетін табиғи апаттар - селден су тасқынына дейін - тәуекелдерді бағалаудан тұрақтылыққа белсендіинвестиция салуға дереу көшуді талап ететінін атап өтті.
ЕҚЫҰ үйлестірушісі Бақыт Жүсіповтың модераторлығыменҚырғызстан, Қазақстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстанныңқоршаған ортаны қорғау агенттіктерінің басшылары таулықауымдастықтардың қажеттіліктеріне саяси назар аударылмағанын жәнеболашақта өтетін БҰҰ-ның климаттың өзгеруі жөніндегі конференцияларында(COP) бірыңғай аймақтық дауыс қалыптастыру қажеттілігін талқылады.
Талқылауда климаттық қаржыны жұмылдыруға ерекше назар аударылды. Әріптестеріне сөз сөйлеген ЮНЕП атқарушы директоры Ингер Андерсен мен Дүниежүзілік банктің жаһандық директоры Валери ХикиОрталық Азияның Жаһандық таулы тұрақтылық орталығындағы серіктестікнығайтылатын болса, бейімделу технологияларын ілгерілетуде көшбасшыболу мүмкіндігі бар екенін атап өтті.
Сессия нәтижесінде тауларды басым климаттық инвестициялықаймақтар ретінде тануға бағытталған халықаралық платформаларға арналғанұсыныстар жиынтығы әзірленді. Ұйымдастырушылар, ҚырғызРеспубликасының Табиғи ресурстар министрлігі және Климаттық қаржыорталығы, бұл кездесу таулы аймақтарды тікелей технологиялық жәнеқаржылық қолдау тетіктерін құрудың, оларды тәуекел аймақтарынан тұрақтыөсу аймақтарына айналдырудың бастапқы нүктесі болуы керек екенін атапөтті.
