Климат мәселелері бойынша сарапшы, Нобель бейбітшілік сыйлығының лауреаты Алексей Кокориннің қатысуымен өткен баспасөз конференциясы
Нобель бейбітшілік сыйлығының лауреаты Алексей Кокорин баспасөз конференциясында климаттың қалай өзгеріп жатқаны туралы айтып берді. Сарапшы климаттың әрдайым өзгеріп отырғанын, бірақ енді климаттың табиғи ауытқуларына (ешкім жоққа шығармайтын күнге, жанартауларға, Эль-Ниньо және Ла-Нинья мұхиттық ауытқуларына байланысты) антропогендік тренд қосылып жатқанын атап өтті.
«Ол шамалы, бірақ күннің белсенділігі бірде артып, бірде кемісе, антропогендік тренд — тұрақты. Нәтижесінде, егер біз мұны елу жылдың ішінде орташалап есептесек, адамның әсері басым болып шығады. Бұл қандай да бір болжам, модель немесе жай ғана ауа температурасын өлшеу емес екенін баса айтқым келеді. Бұл бұлжытпай дәлелденген эксперименттік факт», – деді ресейлік климатолог Алексей Кокорин.
Климаттық жүйенің негізгі буыны — мұхит, ғалымдар барлық мұхиттардың бір уақытта жылынып жатқаны туралы деректер алды. Сондай-ақ, бұл жай ғана энергияның ішкі ағыны емес екені белгілі болды.
«Изотоптық талдау CO2 концентрациясы мен метанның өсуі табиғи теңгерімсіздікке емес, біржақты адам қызметіне байланысты екенін көрсетті. Табиғат теңгерілген, ал адам оның тепе-теңдігін бұзуға тырысуда», – деп толықтырды ғалым.
Бұған қоса, парниктік қабат қалыңдап барады. Соның салдарынан төменгі стратосфера суып, жер бетіне жақын қабат жылынып жатыр. Бұған, ең алдымен, қазба отынын жағу, ормандарды кесу, мал шаруашылығының өсуі әсер етеді.
Парниктік эффектінің өзі 33 градусты құрайды, ал адам оны тағы 2 градусқа күшейтті. Қазіргі жиынтық жылыну шамамен 1,5 градус болып тұр.
Спикер Орталық Азияға арналған болжамымен бөлісті. Ол ғалымдардың ұқсас болжамдар беретін 30-ға жуық жаһандық модель жасағанын атап өтті.
«Ресейде бұл мәселемен басты геофизикалық обсерватория мен РҒА есептеу математикасы институты айналысады. Оңтүстік Африка немесе Жерорта теңізі аймағына қарағанда, Орталық Азияда жауын-шашын деңгейінің апатты түрде төмендеуі болмайды. Жауын-шашын жоғарыдан түсіп тұрады. Негізгі мәселе — қайта бөліністе. Жауын-шашын қыста сәл көбірек, ал жазда айтарлықтай аз болады. Өзен ағыны қыста көбейіп, су ең қажет болатын жаз мезгілінде әлдеқайда азаяды. Судың мөлшері аса қатты өзгермегенімен, басты мәселе — аймақ халқының саны өсіп жатқанында, бұл су ресурстарының негізгі тапшылығын тудырады», – деп бөлісті Алексей Кокорин.
