Қазақстанда табиғатты қорғау заңнамасын бұзудың мыңдаған фактілері анықталды
Қазақстан аумағына жүргізілген кең ауқымды ғарыштық мониторинг нәтижелері бойынша 4,9 мың рұқсатсыз қалдық төгу орны, шамамен 2,6 мың заңсыз пайдалы қазбалар өндіру алаңы, сондай-ақ 66 орманның заңсыз кесілуі тіркелді.
Аталған деректер Қазақстан Республикасының 2024 жылға арналған қоршаған ортаның жай-күйі және табиғи ресурстарды пайдалану туралы Ұлттық баяндамасында көрсетілген.
Сырдария және Іле өзендерінің су қорғау аймақтары мен жолақтарының сақталуын бағалау мақсатында спутниктік мониторинг жүргізілген кезде келесі заңбұзушылықтар анықталды:
- 40,813 га аумақты қамтитын өндіріс және тұтыну қалдықтарының 12 заңсыз төгілген орны;
- жалпы ауданы 26,504 га болатын 11 рұқсатсыз ортақ пайдалы қазбалар өндіру алаңы;
- кадастр деректер базасында тіркелмеген 119 ғимарат пен құрылыс нысаны;
- 6008,2 га жыртылған егістік алқаптар және 47 544,7 га заңсыз пайдаланылған жайылымдар.
Өндіріс және тұтыну қалдықтарын орналастыруға қатысты ғарыштық мониторинг 46 ірі елді мекенде, олардың шекарасынан 10-50 км радиустағы буферлік аймақтарда жүргізілді. Жалпы қамтылған аумақ – 290 мың км². Мониторинг нәтижелері аса алаңдатарлық:
- 4886 рұқсатсыз қалдық төгу орны анықталды;
- 408 ресми полигонның белгіленген шекараны бұзғаны анықталды.
Салыстыру үшін: 2024 жылы 2614 заңсыз қоқыс алаңы жойылған, алайда спутниктік деректерге сәйкес 1728 жаңа қоқыс алаңдары пайда болған. Бұл қалдықтарды басқару саласындағы жүйелік проблемаларды көрсетеді.
Сонымен қатар, кеңістіктік ажыратымдылығы жоғары және аса жоғары спутниктік суреттерді 410 458 км² аумақта талдау нәтижесінде 2580 рұқсатсыз пайдалы қазбалар өндіру орны анықталды. Оның ішінде: 158-і 2024 жылы жаңадан пайда болған, ал 236 тарихи учаскенің өндіріс ауданы өзгерген.
Бұдан бөлек, 66 заңсыз орман кесу полигоны анықталды.
Бұған дейін хабарланғандай, 2026 жылғы 22-24 сәуірде Астана қаласында Орталық Азия елдері алдында тұрған экологиялық сын-қатерлерді талқылау және оларды шешу жолдарын әзірлеуге арналған Өңірлік экологиялық саммит өтеді.
